Vragen
Antwoorden
Wat is de NTA?
De Nederlandse Technische Afspraak (NTA) 8009 beschrijft de basiseisen voor een veiligheidsmanagementsysteem (VMS) voor ziekenhuizen. Een VMS richt zich op het beheersen van risico’s met als doel de kans op onbedoelde patiëntschade te verkleinen.
Wie gebruiken de NTA?
Ziekenhuizen en instellingen die ziekenhuiszorg verlenen en die een VMS willen inrichten, implementeren, onderhouden en de effectiviteit daarvan continu willen verbeteren en dit ook zichtbaar (intern en extern) willen aantonen.
Wat is de meerwaarde van de NTA 8009?
De NTA 8009 is voor ziekenhuizen een onderlegger/een kapstok waarmee zij hun VMS kunnen vorm geven. De NTA 8009 draagt daarnaast bij aan de uniformiteit van het VMS en leidt tot openheid naar de maatschappij over patientveiligheid. De NTA 8009 vormt tevens de basis voor externe toetsing van het patientveiligheidsbeleid van ziekenhuizen.
Wat is het verband tussen het VMS Veiligheidsprogramma en de NTA?
In 2007 zijn de basiseisen voor een veiligheidsmanagementsysteem in een Nederlands Technische Afspraak vastgelegd. Een van de doelstellingen waaraan deelnemende ziekenhuizen aan het VMS Veiligheidsprogramma zich gecommitteerd hebben, is een gecertificeerd of geaccrediteerd veiligheidsmanagementsysteem conform de eisen van de NTA 8009:2007.
Waarom komt er een ‘nieuwe’ NTA?
Een NTA heeft een beperkte geldigheidsduur. Na maximaal 3 jaar wordt bepaald of een NTA gehandhaafd of ingetrokken gaat worden. In het geval van de NTA 8009:2007 was van te voren bepaald dat de ontwikkeling plaats zou vinden in twee fasen volgens een groeimodel. In de NTA 8009:2011 zijn basiseisen voor communicatie, management van derden en beheersmaatregelen toegevoegd. Doordat ziekenhuizen al enkele jaren de gelegenheid hebben gehad om de basiseisen van een VMS te implementeren was het ook mogelijk om multi-interpretabele basiseisen aan te scherpen in de nieuwe NTA.
Wanneer wordt de NTA 8009:2011 aangehouden bij toetsing?
De NTA 8009 vormt de basis voor externe toetsing van het patiëntveiligheidsbeleid van ziekenhuizen. Ziekenhuizen hebben zelf aangegeven voor eind 2012 aan de NTA 8009:2007 te willen voldoen ten behoeve van het verbeteren van de patiëntveiligheid. Met de aanvulling in de NTA 8009:2011 zijn nu basiseisen compleet. Dit geeft ziekenhuizen de gelegenheid zich te laten toetsen volgens de nieuwe NTA 8009:2011. Ziekenhuizen die nog niet zo ver zijn met het implementeren van de basiseisen voor een VMS zullen de keus maken voor accreditatie of certificering conform de basiseisen van de NTA 8009:2007 en voldoen daarmee aan de doelstelling van het VMS Veiligheidsprogramma. Vanaf januari 2013 zullen alle ziekenhuizen getoetst worden volgens de NTA 8009:2011.
Welke afspraken zijn er over de NTA met de IGZ gemaakt?
De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) ziet toe op de implementatie van een veiligheidsmanagementsysteem conform de eisen van de NTA 8009:2007 in alle Nederlandse ziekenhuizen. Indien de bevindingen van de toetsing door het NIAZ op VMS-elementen positief zijn en het ziekenhuis deze ter beschikking stelt aan de IGZ, zal de IGZ geen extra toets van het VMS uitvoeren bij het ziekenhuis. Daarmee willen zij een bijdrage leveren aan de toezichtlastreductie en een doelmatige en effectieve toetsingspraktijk.
Wat is het verschil tussen de NTA 8009:2007 en de NTA 8009:2011?
De ontwikkeling van NTA 8009 heeft plaatsgevonden in twee fasen. In de eerste fase zijn de basiseisen in de NTA 8009:2007 uitgewerkt voor leiderschap, management, medewerkers, patiëntenparticipatie, prospectieve risico-inventarisatie, retrospectieve risico-inventarisatie en verbetermaatregelen. Voor eind 2012 dienen de ziekenhuizen een VMS conform de NTA 8009:2007 te hebben gerealiseerd.
In de tweede fase is de NTA 8009:2011 ontwikkeld. Deze NTA is een herziening van de NTA 8009:2007 en daarmee ook de uitwerking van de onderdelen die in de NTA 8009:2007 ontbreken. Dit zijn de basiseisen voor communicatie, management van derden en beheersmaatregelen. Daarnaast zijn bestaande basiseisen op basis van ervaring van de afgelopen drie jaar en proefaudits in drie Nederlandse ziekenhuizen nog scherper geformuleerd en uitgebreid.
Aanpassingen NTA 8009:2011
- Communicatie van essentiële patiëntgegevens tussen medewerkers, patiëntveiligheidsbeleid en risico’s.
- Management van derden waarbij de nadruk ligt op maken van veiligheidsafspraken/overeenkomsten met personen die werkzaamheden verrichten binnen het ziekenhuis maar niet in dienst zijn van het ziekenhuis.
- Bij Beheersmaatregelen gaat het om maatregelen om de continuïteit en de patiëntveiligheid van het zorgproces in de dagelijkse praktijk te waarborgen.
- In de paragraaf patiëntenparticipatie is een artikel toegevoegd over het informeren van patiënten na een incident of calamiteit.
Wie werken mee aan de NTA 8009?
Naast de opdrachtgevende partijen zoals de NVZ Vereniging van Ziekenhuizen, Nederlandse Federatie voor Universitair Medische Centra, Orde van Medisch Specialisten, en Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland werkten aan de totstandkoming in het totaal 60 (veld)partijen mee.
Wie zijn de initiatiefnemers van de NTA?
Op initiatief van de NVZ vereniging van ziekenhuizen, de Orde van Medisch Specialisten en het voormalige Landelijk Expertisecentrum Verpleging & Verzorging is het NEN (Nederlands Normalisatie-instituut) in 2006 gestart met het opstellen van landelijke basiseisen voor een veiligheidsmanagementsysteem voor ziekenhuizen. Uitgangspunt voor de ontwikkeling van deze NTA zijn de elementen voor een VMS die worden benoemd in het rapport “Hier werk je veilig of je werkt hier niet” van Rein Willems (2004) en de verbetercyclus (plan-docheck- act) waarop andere managementsystemen zijn gebaseerd. aanbevelingen en verbetermaatregelen te managen.
Over welke onderwerpen gaat de NTA?
In de NTA worden de volgende aandachtsgebieden behandeld:
• Verantwoordelijkheid raad van bestuur
• Leiderschap
• Communicatie
• Medewerkers
• Management van derden
• Patiëntenparticipatie
• Prospectieve risico-inventarisatie
• Operationele beheersmaatregelen
• Beheren en beheersen van veranderingen
• Melden van incidenten en retrospectieve-inventarisatie
• Monitoren van uitkomsten en rapportage
• Verbeteren van de veiligheid van de zorgverlening
• Cultuur
Lees meer over de aandachtsgebieden.
Hoe kom ik aan een exemplaar?
NTA 8009:2007 & 2011 zijn beide te bestellen bij de NEN. Deelnemende ziekenhuizen ontvangen een exemplaar van het VMS Veiligheidsprogramma en hebben tevens de mogelijkheid met inlogcodes de NTA 8009:2011 onbeperkt digitaal te kunnen raadplegen.
In bijlage C van de NTA 8009:2007 wordt verwezen naar conversietabellen van het NIAZ, HKZ en ISO 9001:2000. Waar kan ik deze conversie tabellen vinden?
Voor de conversietabellen kunt u contact opnemen met het HKZ of het NIAZ.